Placki ziemniaczane z karmelizowaną cebulą, letnim sosem pomidorowo-koperkowym i kwaśną śmietaną

Umyj i obierz ziemniaki. Zetrzyj ziemniaki na tarce na średnich oczkach bezpośrednio do dużej miski lub na deskę. Od razu po starciu odstaw na 2–3 minuty — skrobia opadnie na dno. Jeśli używasz jabłka opcjonalnego, zetrzyj je razem z częścią ziemniaków (część jabłka może dodać wilgotności i delikatnej słodyczy).

Przełóż startą masę ziemniaczano-jabłkową do czystej bawełnianej ściereczki lub gazy i wyciśnij jak najwięcej płynu nad miską — ściskaj mocno, aż wypłynie większość wody. Zostaw wypłyniony płyn w misce na 2–3 minuty, aby skrobia osiadła na dnie. Ostrożnie odlej wodę z wierzchu, zachowując osadzoną skrobię (to biała mączka na dnie) — dodamy ją później do masy jako klejący składnik.

Do odciśniętej masy ziemniaczanej dodaj 1 startą niedużą cebulę (ok. 150 g z ogólnej ilości), 2 rozbite jajka, mąkę pszenną, wyciągniętą wcześniej osadzoną skrobię (jeśli zebrałeś) oraz sól i pieprz. Wymieszaj widelcem lub drewnianą łyżką do uzyskania jednolitej masy. Masa powinna być lekko lejąca, ale trzymać kształt na łyżce — jeśli jest zbyt rzadka dodaj łyżkę mąki, jeśli zbyt gęsta dodaj odrobinę wody z masy ziemniaczanej.

Pokrój pozostałe cebule (ok. 300 g) w cienkie półplasterki. Rozgrzej na patelni średniej wielkości 1 łyżkę oleju rzepakowego i dodaj masło. Gdy masło się rozpuści, wsyp pokrojoną cebulę, posyp 1/2 łyżeczki soli (ok. 2–3 g) i równomiernie rozłóż. Smaż na średnio-niskim ogniu przez 20–30 minut, mieszając co 3–5 minut — po 10–12 minutach cebula zacznie się szklić, po 20–30 minutach nabierze głębokiego brązowego koloru i słodyczy. Na 10 minut przed końcem dodaj cukier, by przyspieszyć karmelizację i wzmocnić smak.

Pokrój pomidory w drobną kostkę (jeśli chcesz, sparz je wrzątkiem przez 30 sekund i obierz ze skórki). Posiekaj drobno koperek i bardzo drobno posiekaj czosnek. W misce wymieszaj pokrojone pomidory, koperek, czosnek, sok z cytryny, 1 łyżkę oleju rzepakowego (ok. 15 g) oraz sól i pieprz do smaku. Jeśli pomidory są bardzo kwaśne, dodaj opcjonalnie 1 łyżeczkę miodu (ok. 15 g). Odstaw sos na 15–20 minut, by smaki się przegryzły.

Wlej olej (patrz ilość składników) na dużą patelnię tak, aby pokrył dno na grubość ok. 3–5 mm. Rozgrzej olej na średnio-wysokim ogniu — sprawdź temperaturę, wrzucając małą kostkę masy: powinna od razu skwierczeć, ale olej nie może dymić. Nakładaj łyżką porcje ciasta (ok. 2–3 łyżki stołowe) formując placki o średnicy 10–12 cm. Smaż 3–4 minuty z jednej strony, aż brzegi będą złote i chrupiące, odwróć i smaż kolejne 3–4 minuty. Po usmażeniu odsącz na papierowym ręczniku.

Na talerzu połóż 2–3 placki (w zależności od apetytu). Na każdy placek nałóż 1–2 łyżki letniego sosu pomidorowo-koperkowego, obok lub na wierzch połóż 1–2 łyżki karmelizowanej cebuli i 1–2 łyżki kwaśnej śmietany. Udekoruj świeżym koperkiem. Podawaj od razu — placki najlepiej smakują gorące i chrupiące.

Resztki placków przechowuj w lodówce w szczelnym pojemniku do 24 godzin — przed odgrzaniem włóż na patelnię i podgrzewaj na średnim ogniu po 2–3 minuty z każdej strony, by odzyskały chrupkość. Sos pomidorowy przechowuj oddzielnie w chłodzie do 48 godzin.