Ciasto ziemniaczane z dymką i majerankiem

Odważ 1000 g ziemniaków. Podziel je wagowo: odłóż 700 g do ugotowania i 300 g do starcia na surowo. Obierz wszystkie ziemniaki ze skórki nożem obieraczką, a następnie umyj. Ten podział wpływa na strukturę ciasta: ugotowane ziemniaki dodadzą kremowości, surowe — spiętrzą skrobię i nadadzą lekko chrupkości po upieczeniu.

Do średniego garnka włóż 700 g obranych ziemniaków, zalej zimną wodą tak, by były całkowicie przykryte. Dodaj 4 g soli (z całości soli przepisu) i doprowadź do wrzenia na dużym ogniu. Gotuj na średnim ogniu 18–22 minuty od momentu wrzenia — sprawdzaj widelcem: ziemniak jest miękki gdy widelec wbija się łatwo i nie stawia oporu.

Ugotowane 700 g ziemniaków przepuść przez praskę do ziemniaków lub dokładnie utłucz tłuczkiem w dużej misce na gładkie puree. Pozostaw do lekkiego przestudzenia (około 5 minut).

Zajmij się 300 g surowych ziemniaków: zetrzyj je na tarce o grubych oczkach bezpośrednio nad miską. Po starciu odstaw na 2–3 minuty, następnie przełóż na czystą ściereczkę kuchenną lub sitko i wyciśnij jak najwięcej wilgoci — wyciskaj mocno, aż pozostanie suche w dotyku wiórki ziemniaczane. Nadmiar soku możesz zachować i dodać łyżkę do sosu lub zupki, nie do masy.

W dużej misce połącz utłuczone, ciepłe puree (700 g) z dobrze odsączonymi, startymi surowymi ziemniakami (300 g). Dodaj 150 g mąki pszennej, 120 g jajek (2 sztuki), 150 g śmietany, 60 g posiekanej dymki (użyj większości, zachowaj 10–15 g do przybrania), 2 g majeranku, pozostałą sól i pieprz według smaku (całość soli w przepisie to 8 g — część już dodana do gotowania ziemniaków: dopraw do końca tu). Mieszaj drewnianą łyżką lub silikonową szpatułką aż składniki się połączą w gęstą, lekko lepka masę — powinna trzymać kształt, ale nie być sucha.

Nagrzej piekarnik do 200°C (góra-dół). Przygotuj tortownicę lub formę o średnicy 24–26 cm: nasmaruj dno i boki 15 g oleju rzepakowego (ok. 1 łyżka) lub użyj sprayu, wyłóż papierem do pieczenia dno, a boki lekko natłuść. Przełóż masę ziemniaczaną do formy, wyrównaj wierzch zwilżoną łyżką. Jeśli używasz sera żółtego (opcjonalnie), posyp równomiernie 100 g startego sera i rozłóż pozostałą dymkę na wierzchu. Skrop wierzch pozostałym olejem (ok. 1 łyżka) dla lepszej złocistości.

Wstaw formę do nagrzanego piekarnika na środkową półkę. Piecz 45–55 minut w 200°C aż wierzch będzie złocisty, a brzegi lekko rumiane. Sprawdź patyczkiem: włożony w środek wyjdzie suchy lub z pojedynczymi wilgotnymi okruszkami, masa powinna być ścięta i sprężysta przy dotyku. Jeśli wierzch rumieni się zbyt szybko — przykryj formę luźno folią aluminiową i dopiecz.

Po wyjęciu z piekarnika odstaw ciasto na 10–15 minut, aby masa lekko stężała — to ułatwi krojenie. Delikatnie przejedź nożem wzdłuż boków formy, otwórz obręcz tortownicy lub wyjmij ciasto z formy przy pomocy papieru. Pokrój na kliny i podawaj ciepłe z łyżką śmietany, łyżką kefiru lub z letnią sałatką z pomidorów i ogórków. Posyp świeżym koperkiem (opcjonalnie).