Sernik mazurski z poziomkami i kruszonką

Przygotuj składniki na spód: przesiej 180 g mąki do dużej miski. Odetnij zimne masło na kawałki (ok. 90 g) i wrzuć do mąki. Dodaj 50 g cukru, 1 jajko (60 g) i 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia (2,5 g). Szybko rozcieraj palcami masło z mąką tak, aby powstała kruszonka z większymi kawałkami tłuszczu — przestań gdy masa przypomina mokry piasek z grudkami masła.

Zagnieć szybko ciasto: gdy składniki się połączą, zagnieć je jednym ruchem na zwarte ciasto (jeśli masa jest zbyt sucha dodaj 5–10 ml zimnej wody). Uformuj z ciasta dysk, owiń folią i włóż do lodówki na 30 minut — schłodzone ciasto łatwiej wałkować i nie skurczy się podczas pieczenia.

Nagrzej piekarnik do 180°C z grzaniem góra-dół. Wyjmij schłodzone ciasto, rozwałkuj na krążek o średnicy pozwalającej wyłożyć tortownicę 24 cm (brzegi ok. 2 cm). Wyłóż tortownicę papierem do pieczenia i wyłóż ciasto tworząc równy spód i lekko podwyższone brzegi. Spód nakłuj widelcem kilka razy, aby para mogła uchodzić podczas wstępnego pieczenia. Wstaw do piekarnika i piecz 10–12 minut aż lekko się zarumieni.

Przygotuj masę serową: w dużej misce umieść 800 g twarogu. Dodaj 150 g cukru, 10 g cukru wanilinowego i skórkę otartą z cytryny (skorzystaj z tarki — użyj tylko żółtej warstwy, nie białej). Ubij mikserem na niskich obrotach przez 1 minutę, aby składniki się połączyły — nie napowietrzaj zbyt mocno masy. Następnie dodawaj kolejno 3 jajka (180 g), każde dodając i krótko miksując do połączenia. Na koniec wlej 200 ml śmietany 18% i dodaj łyżeczkę soku z cytryny; krótko wymieszaj do gładkiej, lejącej konsystencji.

Rozprowadź masę serową równomiernie na podpieczonym spodzie. Uderz delikatnie formą o blat kilka razy, aby wypuścić ewentualne bąble powietrza. Rozłóż 150 g poziomek równomiernie po powierzchni masy, wciskając je lekko, aby nie opadły wszystkie na dno.

Przygotuj kruszonkę: do miski wsyp 80 g mąki pszennej, 60 g cukru i 80 g zimnego masła pokrojonego w kostkę. Rozetrzyj palcami lub użyj siekacza do ciasta, aż powstaną grudki wielkości groszku i większe kawałki tłuszczu — takie grudki po upieczeniu będą chrupiące. Kruszonkę trzymaj w lodówce aż do użycia, aby masło nie rozmiękło.

Na wierzch masy rozłóż przygotowaną kruszonkę równomiernie. Piecz w temperaturze 160°C (termoobieg) lub 170°C (bez termoobiegu) przez 50–60 minut. Sernik powinien być ścięty na brzegach, a środek lekko miękki — po wyłączeniu piekarnika środek nadal będzie delikatny, zastygnie podczas chłodzenia. Po upieczeniu uchyl drzwiczki piekarnika i pozostaw sernik na 30 minut, potem wyjmij i pozostaw do całkowitego ostudzenia na kratce.

Po ostudzeniu w temperaturze pokojowej umieść sernik w lodówce na minimum 4 godziny, a najlepiej na całą noc — dzięki temu masa stanie się zwarta, a smaki się przegryzą.

Przed podaniem udekoruj sernik pozostałymi 50 g poziomek ułożonymi na wierzchu. Opcjonalnie przesiać przez sitko 20 g cukru pudru dla efektu „letniego śniegu” i ozdobić kilkoma listkami świeżej mięty (ok. 3–5 g). Kroić ostrożnie, używając gorącego noża (przetrzeć gorącą wodą i osuszyć przed każdym cięciem), aby kawałki miały czyste brzegi.

Podawaj schłodzony kawałek sernika na talerzu — opcjonalnie z dodatkiem gałki lodów waniliowych lub filiżanki mocnej kawy. Sernik świetnie komponuje się z lekko gazowaną wodą z cytryną w upalny dzień.