Sos pomidorowy z oliwkami (polska-nowoczesna)

Przygotuj składniki. Obierz cebulę i pokrój w drobną kostkę o boku ok. 5 mm: przekrój cebulę na pół, połóż płasko i tnij wzdłuż, a następnie w poprzek, trzymając palce w kształcie pazia. Obierz i drobno posiekaj czosnek (lub przepuść przez praskę). Jeśli używasz świeżych pomidorów: sparz je wrzątkiem przez 20–30 sekund, obierz ze skórki i pokrój w kostkę. Oliwki przekrój na pół i, jeśli są z pestkami, usuń pestki przed krojeniem.

Rozgrzej patelnię o średnicy 24–26 cm na średnim ogniu. Wlej 30 g oliwy z oliwek i poczekaj 30–45 sekund aż się lekko rozgrzeje (powinna delikatnie lśnić, ale nie dymić). Dodaj pokrojoną cebulę i posól lekko (ok. 1 g) — sól przyspieszy uwalnianie soków. Smaż 4–5 minut, mieszając drewnianą łyżką, aż cebula stanie się szklista i miękka (powinna być przezroczysta i miękka przy dotyku).

Dodaj posiekany czosnek do patelni i smaż 30–40 sekund, mieszając — czosnek powinien uwolnić zapach, ale nie zbrązowieć. Następnie dodaj pomidory (400 g). Jeśli używasz pomidorów z puszki, dodaj łyżką przetopione soki; jeśli świeżych – dokładnie wymieszaj. Zwiększ ogień do średnio-niskiego i doprowadź do delikatnego wrzenia, po czym zmniejsz ogień do małego i gotuj 10–12 minut, bez pokrywki, mieszając co 2–3 minuty, aż sos zgęstnieje i zmniejszy objętość o około 1/3.

Dodaj do sosu pokrojone oliwki (80 g), oregano (2 g) i pieprz czarny (1 g). Jeśli używasz kaparów, dodaj je teraz (30 g) po uprzednim odcedzeniu i przepłukaniu. Jeśli chcesz wprowadzić wiosenny twist, dodaj drobno posiekany rabarbar (60 g) na początku redukcji — rabarbar doda delikatnej kwaskowości i skróci potrzebę dosładzania. Gotuj kolejne 3–4 minuty, aż wszystkie składniki połączą się smakowo i oliwki będą miękkie.

Dopraw sos solą (do smaku, łącznie ok. 3 g) i spróbuj — szukaj równowagi między słodyczą pomidorów, słonością kaparów/oliwek i kwasowością. Jeśli sos jest zbyt rzadki, gotuj kolejne 2–3 minuty; jeśli zbyt gęsty, dodaj 1–2 łyżki wody. Na koniec zdejmij patelnię z ognia i dodaj posiekaną świeżą bazylię (10 g), delikatnie wymieszaj.

Podawaj sos ciepły w misce jako dip do pokrojonego chleba na zakwasie, grzanek lub warzyw. Udekoruj wierzch kilkoma połówkami oliwek i listkami bazylii. Dodatkowo można podać plasterki ogórka konserwowego lub ser twarogowy jako kontrast tekstur.