Tradycyjna szarlotka na kruchym cieście z cynamonową kruszonką

Przygotuj składniki i narzędzia: odmierz mąkę, pokrój zimne masło w kostkę (ok. 1 cm). Najlepsza forma to tortownica o średnicy 24 cm wyłożona papierem do pieczenia i wysmarowana masłem. Do miski wsyp 400 g mąki, dodaj 180 g cukru i 1 szczyptę soli oraz 10 g proszku do pieczenia. Wymieszaj suche składniki drewnianą łyżką.

Dodaj zimne masło (200 g) do suchych składników. Szybko rozcieraj masło z mąką opuszkami palców lub użyj siekacza do ciasta, aż mieszanina przypominać będzie grube okruchy (wielkość ok. groszku). Pracuj szybko, żeby masło nie zdążyło się rozgrzać.

Dodaj do miski roztrzepane jajko (120 g) i szybko zagnieć składniki widelcem lub ręką, aż masa zacznie się łączyć. Jeśli ciasto jest zbyt suche, dodaj 1 łyżkę zimnej wody (15 ml) i ponownie zagnieć. Formuj kulę, owiń folią spożywczą i schłódź w lodówce przez minimum 30 minut (możesz na 1 godzinę).

Przygotuj jabłka: obierz 1200 g jabłek, usuń gniazda nasienne i pokrój w ósemki, a następnie w cienkie plasterki (ok. 3-5 mm). Umieść pokrojone jabłka w dużej misce i skrop 30 ml soku z cytryny, aby zapobiec ciemnieniu. Dodaj 80 g brązowego cukru i 3 łyżeczki (6 g) cynamonu — dokładnie wymieszaj.

Podsmaż jabłka na średniej patelni: rozgrzej suchą patelnię, wsyp jabłka z cukrem i cynamonem i smaż mieszając 8-12 minut, aż plasterki staną się miękkie, lecz zachowają kształt. Jeśli puszczą dużo soku, gotuj 2-3 minuty dłużej na wyższym ogniu, aż nadmiar płynu odparuje i masa zgęstnieje. Po zdjęciu z ognia odstaw do lekkiego przestudzenia.

Przygotuj kruszonkę: w misce połącz 80 g mąki (wyjętej z ogólnej ilości), 80 g zimnego masła pokrojonego w kostkę i 60 g cukru. Rozcieraj masło z mąką i cukrem palcami lub użyj miksera z końcówką do ciasta, aż powstaną grudki wielkości grochu. Jeśli chcesz, dodaj 50 g płatków migdałów (opcjonalnie) i delikatnie wmieszaj.

Wyjmij schłodzone ciasto z lodówki. Podziel je na dwie części: około 2/3 na spód i 1/3 na kruszonkę lub koronę wierzchu. Na lekko posypanej mąką powierzchni rozwałkuj część na placek o średnicy nieco większej niż 24 cm i grubości około 3-4 mm. Wyłóż nim przygotowaną tortownicę, dociskając do brzegów i odcinając nadmiar. Dno możesz delikatnie nakłuć widelcem.

Na przygotowany spód wyłóż lekko przestudzone nadzienie jabłkowe, rozprowadzając je równomiernie (pozostaw około 1 cm wolnego brzegu). Na wierzch równomiernie rozrzuć kruszonkę przygotowaną wcześniej. Jeśli chcesz, połóż cienkie paski z pozostałego ciasta zamiast kruszonki.

Rozgrzej piekarnik do 180°C (160°C przy termoobiegu). Wstaw tortownicę na środkową półkę i piecz 50-60 minut aż wierzch będzie złocisty, a soki jabłkowe zaczną lekko bulgotać. Jeśli brzegi ciasta rumienią się zbyt szybko, przykryj je folią aluminiową po 30 minutach pieczenia.

Po upieczeniu wyjmij szarlotkę z piekarnika i odstaw na kratkę do studzenia na co najmniej 1,5-2 godziny — ciasto musi stężeć, aby krojenie nie powodowało rozpływania się nadzienia. Po lekkim przestudzeniu możesz posypać cukrem pudrem lub podprażonymi płatkami migdałów (opcjonalnie).

Podawaj szarlotkę w temperaturze lekko ciepłej lub pokojowej. Na talerzu połóż kawałek szarlotki i dodaj gałkę waniliowych lodów (opcjonalnie) obok. Przy ozdobie użyj odrobiny cukru pudru i kilku podprażonych płatków migdałów.

Jeżeli chcesz przygotować szarlotkę wcześniej, możesz upiec ją całkowicie i przechowywać w temperaturze pokojowej do 24 godzin przykrytą luźno folią — przed podaniem podgrzej 10 minut w 160°C, by kruszonka znów stała się chrupiąca. Lody dodawaj zawsze tuż przed podaniem.