Tradycyjne ciasto drożdżowe z kruszonką

Przygotuj rozczyn: w małej miseczce lekko podgrzej 80 ml mleka do temperatury 35-37°C (ma być przyjemnie ciepłe, sprawdź na wewnętrznej stronie nadgarstka). Pokrusz drożdże świeże (25 g) do miseczki, dodaj 1 łyżkę (ok. 12 g) cukru z ogólnej ilości i wlej ciepłe mleko. Wymieszaj widelcem do rozpuszczenia drożdży, aby powstała jednolita, lekko płynna masa. Odstaw na 8-10 minut w ciepłe miejsce — na powierzchni powinna pojawić się piana i lekka „czapka”, co oznacza, że drożdże są aktywne.

W dużej misce (min. 3 l) przesiej mąkę pszenną (500 g). Zrób w mące wgłębienie w środku. Do wgłębienia wlej aktywny rozczyn, dodaj pozostałe ciepłe mleko (170 ml), roztrzepane jajka (120 g) oraz 60 g miękkiego masła i 100 g cukru (pozostałą część cukru przeznaczymy na kruszonkę). Dodaj sól (5 g) przy brzegach mąki, nie bezpośrednio na drożdże. Zacznij mieszać drewnianą łyżką, najpierw łącząc środek, następnie stopniowo zabierając mąkę z boków, aż składniki się połączą i utworzą lepkie ciasto.

Wyrabianie: jeśli używasz miksera z hakiem, wyrabiaj na średniej prędkości 6-8 minut; jeśli ręcznie, wyrabiaj na stolnicy 8-10 minut. Ciasto będzie początkowo lepkie — pod koniec wyrabiania powinno być gładkie, elastyczne i przestanie mocno kleić się do rąk. Na koniec dodaj pozostałe 100 g masła pokrojonego na kawałki i włącz mikser na 1-2 minuty (lub wgnieć ręcznie) aż masło całkowicie się wchłonie.

Pierwsze wyrastanie: uformuj z ciasta kulę, włóż do lekko natłuszczonej miski, przykryj ściereczką lub folią spożywczą i odstaw w ciepłe miejsce na 45-60 minut. Ciasto powinno podwoić objętość — naciśnij delikatnie palcem; jeśli odcisk się powoli cofa, wyrastanie jest wystarczające.

Przygotuj kruszonkę: w misce połącz 120 g mąki pszennej, 80 g cukru i 80 g zimnego masła pokrojonego w kostkę. Palcami trzyj masło w mące i cukrze, aż powstaną grudki wielkości ziaren grochu i średnio grube kawałki — kruszonka powinna być sypka, ale części masła widoczne. Odstaw do lodówki, aby nie zmiękła przed posypaniem.

Formowanie blachy: przygotuj tortownicę o średnicy 24 cm lub prostokątną formę 25x30 cm — wyłóż dno papierem do pieczenia i delikatnie natłuść boki. Po wyrośnięciu odgazuj ciasto przez krótkie naciśnięcie pięścią, rozwałkuj (lub rozciągnij rękami) na placek pasujący do formy o grubości ok. 2-3 cm. Przenieś do formy i wyrównaj powierzchnię.

Posypanie: równomiernie posyp ciasto przygotowaną kruszonką tak, żeby powierzchnia była wypełniona drobnymi grudkami. Jeśli używasz, zetrzyj skórkę z cytryny (z 1 cytryny) na wierzch przed dodaniem kruszonki, co doda świeżego aromatu.

Piekarnik rozgrzej do 180°C (góra-dół). Wstaw formę z ciastem na środkową półkę i piecz 30-40 minut. Po 30 minutach sprawdź patyczkiem — wbij drewniany patyczek w środek ciasta; jeśli wychodzi suchy lub z kilkoma suchymi okruchami, ciasto jest upieczone. Jeżeli patyczek ma mokre ciasto, piecz kolejne 5-10 minut, zabezpieczając wierzch folią jeśli kruszonka zaczyna się nadmiernie rumienić.

Po upieczeniu wyjmij ciasto z piekarnika i ostaw w formie 10-15 minut, następnie wyjmij na kratkę do całkowitego wystudzenia. Przed podaniem możesz przesiać cukier puder na wierzch (opcjonalnie). Pokrój na porcje i podawaj letnie lub w temperaturze pokojowej.