Przygotuj wszystkie składniki i sprzęt: odmierz mąkę, pokrój masło w kostkę, wbij wszystkie jajka do małej miski i lekko roztrzep widelcem (będziesz je dodawać pojedynczo). Rozgrzej piekarnik do 200°C (góra-dół) i wyłóż blachę papierem do pieczenia.
Opis
Delikatne ptysie z ciasta parzonego wypełnione puszystą, lekko słodką bitą śmietaną i karmelizowanymi jabłkami oraz gruszką — klasyczny deser francuski z polskim, sezonowym twistem. Ciasto parzone daje lekką, pustą w środku strukturę, idealną do nadzienia; karmelizowane owoce dodają zimowego aromatu i soczystości, a opcjonalna polewa czekoladowa oraz pokruszone orzechy wprowadzają nutę kontrastu. Danie świetnie sprawdzi się jako deser po rodzinnych obiadach, podczas przyjęć czy świątecznych spotkań — wygląda efektownie na talerzu, a jednocześnie jest stosunkowo szybkie w przygotowaniu. Wizualnie ptysie powinny być złociste i równomiernie wyrośnięte, przy podaniu udekorowane owocami, odrobiną cukru pudru i ewentualnie czekoladą dla eleganckiego finiszu.
Użyte składniki
Składniki (15)
- Mąka pszenna 100 g
- Masło 80 g
- Woda 200 ml
- Mleko 50 ml
- Jajko kurze 4 szt. (~240 g)
- Cukier 40 g
- Śmietanka 30% 500 ml
- Cukier puder 30 g
- Cukier wanilinowy 8 g
- Jabłko 1.1 szt. (~200 g)
- Gruszka 1.1 szt. (~200 g)
- Cytryna 0.8 szt. (~60 g)
- 🌿 Przyprawy
- Sól 0.1 szczypt (~3 g)
- ✨ Opcjonalne
- Czekolada gorzka 100 g
- Orzechy włoskie 50 g
💡 Kliknij na składnik aby oznaczyć jako użyty
Kroki przygotowania
Ciasto parzone
Wlej do rondla 200 ml wody, 50 ml mleka, dodaj 80 g masła, 10 g cukru i 3 g soli. Postaw na średnim ogniu i podgrzewaj, aż masło całkowicie się rozpuści, a mieszanka zacznie delikatnie wrzeć (nie doprowadzaj do gwałtownego wrzenia).
Gdy mieszanina zacznie wrzeć, zdejmij rondel z ognia i jednym ruchem wsyp przesianą mąkę (100 g) do płynnej masy. Mieszaj energicznie drewnianą łyżką, aż składniki połączą się w zwartą kulę i na dnie naczynia zacznie tworzyć się cienka, sucha warstewka (ok. 1-2 minuty). To znak, że mąka jest „sproszona”.
Przełóż gorącą kulę ciasta do miski i odstaw na 3-5 minut, żeby lekko przestygła (ma być ciepła, nie gorąca). Następnie dodawaj jajka (240 g) pojedynczo: wbij jedną porcję, energicznie mieszaj drewnianą łyżką lub mikserem z końcówką do ciasta po każdym dodaniu, aż masa stanie się gładka i lśniąca. Powtarzaj aż zużyjesz wszystkie jajka. Ciasto powinno być gęste, elastyczne i lejące na tyle, by dało się je wyciskać z rękawa.
Formowanie i pieczenie
Napełnij rękaw cukierniczy ciastem (jeśli nie masz rękawa, użyj dwóch łyżek). Na przygotowaną blachę wyciskaj okrągłe porcje o średnicy około 4 cm, zachowując między nimi około 4 cm odstępu. Opcjonalnie możesz lekko zwilżyć palec wodą i wygładzić końcówki ptysiów. Jeśli chcesz uzyskać błyszczącą skórkę, rozbełtaj 1 jajko (nie dodawane do masy) i posmaruj wierzchy — pamiętaj wtedy o dodaniu tego jajka do listy narzędzi.
Wstaw blachę do nagrzanego piekarnika 200°C i piecz 10 minut. Po 10 minutach zmniejsz temperaturę do 180°C i piecz kolejne 15-20 minut, aż ptysie będą równomiernie złote i wyraźnie wyrośnięte. Nie otwieraj piekarnika w pierwszych 15 minutach — gwałtowny spadek temperatury może spowodować opadnięcie ptysiów. Po upieczeniu wyłącz piekarnik i uchyl lekko drzwiczki na 5 minut, następnie wyjmij ptysie i studź na kratce.
Owoce
Podczas pieczenia przygotuj owoce: obierz jabłko (200 g) i gruszkę (200 g), usuń gniazda nasienne i pokrój w drobną kostkę. Na małej patelni rozgrzej 10 g masła (jeśli zabraknie, użyj ok. 1 łyżeczki oleju), posyp 20 g cukru i wrzuć pokrojone owoce. Smaż na średnim ogniu 4-6 minut, aż owoce zmiękną i zaczną się szklić. Na koniec skrop łyżeczką soku z połowy cytryny (z 60 g cytryny) i odstaw do przestygnięcia.
Bita śmietana
Schłodź miskę i końcówki miksera w lodówce przez 10 minut. Wlej 500 ml schłodzonej śmietanki 30% do miski, dodaj 30 g cukru pudru i 8 g cukru wanilinowego. Ubijaj mikserem na średnich obrotach przez 3-5 minut, aż śmietana zacznie tworzyć miękkie piki — czyli gdy końcówki przy podniesieniu trzepaczki będą się lekko układać, a nie spływać natychmiast.
Składanie i dekoracja
Przekrój ostudzone ptysie na pół poziomo (jak małe bułeczki). Na dolną połowę nałóż łyżką lub za pomocą rękawa łyżkę bitej śmietany, na to nałóż porcję karmelizowanych jabłek i gruszki. Przykryj górną połówką. Ułóż ptysie na półmisku.
Opcjonalnie rozpuść 100 g czekolady gorzkiej w kąpieli wodnej i delikatnie polej nią ptysie. Posyp pokruszonymi orzechami włoskimi (50 g) dla kontrastu tekstury. Na koniec posyp lekko cukrem pudrem przed podaniem.
Podanie
Podawaj ptysie od razu po złożeniu (najlepiej w ciągu 1-2 godzin). Ułóż 2-3 sztuki na osobny talerz, dookoła możesz rozłożyć dodatkowe kawałki karmelizowanych owoców. Jeżeli przygotowałeś polewę, podawaj od razu po zastygnięciu czekolady.
Ciekawostka
Ciasto parzone (pâte à choux) powstało we Francji w XVII wieku; jego wyjątkowa cecha to wysoka zawartość wilgoci podczas pieczenia, która zmienia się w parę i tworzy pustą, lekką strukturę — idealną do nadziewania. W Polsce ptysie były popularnym deserem domowym już w XX wieku i często występują z sezonowymi owocami.
Najlepsze na
Wskazówki
Podawaj ptysie lekko schłodzone, nie w pełni lodowate. Na talerzu ułóż 2–3 sztuki, dodaj gałązkę mięty i odrobinę karmelizowanych owoców obok. Jeśli serwujesz z polewą, podgrzej kilka dodatkowych kropel czekolady do polania już na stole.
Nadziane ptysie przechowuj w lodówce do 24 godzin, ale najlepiej spożyć w ciągu kilku godzin. Skorupki (nie nadziane) można przechowywać w szczelnym pojemniku do 24 godzin w temperaturze pokojowej. Ponowne podgrzewanie nie jest zalecane, bo krem straci strukturę; jeśli chcesz odświeżyć skorupki, podgrzej je 3-4 minuty w piekarniku 160°C przed nadziewaniem.
📸 Ugotowane przez społeczność
Zaloguj się, aby dodać zdjęcieDodaj zdjęcie gotowej potrawy
Po zatwierdzeniu przez moderatora otrzymasz 10 punktów doświadczenia.
Nikt jeszcze nie dodał zdjęcia. Bądź pierwszy!
Komentarze (0)
Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!
Dodaj komentarz