Makowiec z bakaliami (tradycyjny, drożdżowy)

Desery Ciasta i wypieki 90 min Trudny 1 wyświetleń ~56,28 PLN * - (0)
Oceń:
(0)
Zacznij gotować

Opis

Tradycyjny polski makowiec drożdżowy z bogatym nadzieniem bakaliowym: mielony mak, rodzynki, orzech włoski, migdał i kandyzowana skórka pomarańczowa, dosłodzony miodem i cukrem. To klasyczny deser serwowany na święta i uroczystości, ale sprawdzi się też jako efektowny wypiek na rodzinne spotkanie. Ciasto jest delikatne i puszyste, a nadzienie wilgotne, lekko chrupiące od orzechów i aromatyczne dzięki cynamonowi i skórce pomarańczowej. Podajemy go na ciepło lub chłodno, polanego prostym lukrem lub obtoczonego w cukrze pudrze. Przepis zawiera szczegółowe wskazówki dla początkujących: jak aktywować drożdże, jak zmielić mak, jak wałkować i zawijać roladę, jak domyślnie rozpoznać gotowość ciasta i wypieku.

Użyte składniki

Składniki (17)

Porcje:
10
  • Mąka pszenna 500 g
  • Drożdże świeże 30 g
  • Mleko 350 ml
  • Cukier 200 g
  • Jajko kurze 4 szt. (~240 g)
  • Masło 130 g
  • Mak 400 g
  • Miód 50 ml
  • Rodzynki 100 g
  • Orzechy włoskie 100 g
  • Migdał 50 g
  • Skórka z pomarańczy 50 g
  • Sok z cytryny 15 ml
  • 🌿 Przyprawy
  • Sól 0.2 szczypt (~5 g)
  • Cynamon 2 g
  • ✨ Opcjonalne
  • Cukier puder 100 g
  • Rum 30 g
💰 Szacowany koszt dania: ~56,28 PLN (5,63 PLN/porcję)
* Brak cen dla niektórych składników

💡 Kliknij na składnik aby oznaczyć jako użyty

Kroki przygotowania

Ciasto drożdżowe

1

Przygotuj rozczyn. Podgrzej 100 ml mleka do temperatury 35-37°C (powinno być przyjemnie ciepłe, nie gorące — sprawdź wewnętrzną stroną nadgarstka). Pokrusz 30 g drożdży świeżych do małej miski, dodaj 1 łyżkę (ok. 12 g) cukru z ogólnej ilości i 2 łyżki mąki (ok. 30 g). Wlej ciepłe mleko i wymieszaj widelcem tylko do rozwiązania drożdży, nie ubijaj. Odstaw na 10 minut w ciepłe miejsce — powinny pojawić się bąbelki i pienista czapka, co oznacza aktywne drożdże.

Składniki: Drożdże świeże, Mleko, Cukier, Mąka pszenna
Użyj małej miski i termometru kuchennego jeśli masz. Jeśli po 10 minutach nie ma piany, zaczynaj od nowych drożdży. Możesz zastąpić świeże drożdże 10 g suchych – wtedy wymieszaj je bezpośrednio z mąką.
2

W dużej misce przesiej 500 g mąki pszennej, dodaj 5 g soli. Zrób wgłębienie w środku. Wlej aktywny rozczyn, dodaj 240 g jajek (ok. 4 jajka), 60 g rozmąconego masła (z całej ilości 130 g zostaw część do nadzienia) i resztę ciepłego mleka (ok. 250 ml). Zacznij mieszać drewnianą łyżką od środka, stopniowo łącząc mąkę z płynami, aż powstanie kleiste ciasto.

Składniki: Mąka pszenna, Sól, Masło, Mleko, Drożdże świeże
Użyj drewnianej łyżki do początkowego mieszania, potem przejdź na mikser z hakiem do ciasta jeśli masz. Miska powinna mieć min. 3 litry pojemności. Nie dosypuj natychmiast całej mąki — dodawaj stopniowo, aby ocenić konsystencję.
3

Wyrabiaj ciasto 8–10 minut mikserem z hakiem na niskich-obrotach, aż stanie się gładkie, elastyczne i lekko ciągnące. Jeśli wyrabiasz ręcznie, użyj obydwu rąk i zagniataj energicznie 12–15 minut. Ciasto jest gotowe gdy nie klei się do rąk i po rozciągnięciu tworzy cienką błonkę (test okna).

Składniki: Mąka pszenna, Masło, Sól
Użyj miksera planetarnego z hakiem jeśli masz. Jeśli masa jest zbyt klejąca, zwilż ręce wodą zamiast dosypywać dużej ilości mąki — nadmiar mąki sprawi, że ciasto będzie twarde.
4

Umieść ciasto w misce posmarowanej łyżeczką masła, przykryj folią spożywczą lub ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na 45–60 minut, aż podwoi objętość. Po 30 minutach delikatnie odgazuj ciasto palcami i ugnieć lekko, aby wyrównać strukturę.

Składniki: Masło, Mąka pszenna
Najlepiej użyć misy przykrytej ściereczką i postawić w łazience po kąpieli lub obok ciepłego piekarnika. Nie wystawiaj ciasta na przeciąg.

Nadzienie z maku

5

Przygotuj mak: przesyp 400 g maku do sitka i przepłucz pod zimną wodą. Przełóż do garnka, zalej 150 ml mleka i gotuj na małym ogniu 5 minut, mieszając, aby mak zmiękł. Odcedź nadmiar płynu i odstaw lekko przestudzić.

Składniki: Mak, Mleko
Użyj drobnego sitka i dużego garnka. Gotowanie maku pomaga uwolnić olejki i ułatwia jego mielenie. Nie gotuj zbyt długo — ma być miękki, nie rozgotowany.
6

Zmiel mak na gładką masę. Najłatwiej użyć maszynki do mięsa z sitkiem drobnym lub malaksera/blendera z funkcją pulsowania. Przełóż małe porcje, miel trzy razy dla gładkiej struktury. Jeśli nie masz maszynki ani mocnego blendera, użyj młynka do kawy partiami (dłużej).

Składniki: Mak
Użyj maszynki do mięsa z drobnym sitkiem dla tradycyjnego efektu. Mak powinien być drobno zmielony i wilgotny — to klucz do przyjemnej konsystencji nadzienia.
7

Do zmielonego maku dodaj 120 g cukru, 50 g miodu, 50 g masła (miękkiego), 100 g posiekanych orzechów włoskich, 50 g migdałów i 50 g skórki pomarańczowej. Dodaj 2 łyżeczki (ok. 4 g) cynamonu i 15 ml soku z cytryny. Wymieszaj łyżką, podgrzewając całość przez 2–3 minuty w rondelku na małym ogniu tylko do połączenia składników — masa ma być jednolita i lekko lepka.

Składniki: Mak, Cukier, Miód, Masło, migdał, Cynamon, Sok z cytryny
Użyj szerokiej łyżki i rondelka z nieprzywierającą powłoką. Nie gotuj długo — zbyt wysoka temperatura wysuszy masę. Jeśli masa jest zbyt sucha, dodaj 1–2 łyżki mleka.
8

Namocz rodzynki: włóż 100 g rodzynek do małej miseczki i zalej 30 ml rumu (opcjonalnie) lub ciepłą wodą. Odstaw na minimum 10 minut, potem odsącz i dodaj do masy makowej. Spróbuj masę i dopraw w razie potrzeby cukrem lub miodem.

Składniki: Rodzynki, Rum
Jeśli nie używasz alkoholu, zalej rodzynki ciepłą wodą lub sokiem pomarańczowym. Dobrze odsączone rodzynki nie rozmięką nadmiernie w masie.

Montaż i pieczenie

9

Wyrośnięte ciasto przełóż na lekko posypaną mąką stolnicę. Rozwałkuj dłonią lub wałkiem na prostokąt około 40x30 cm — grubość 5–7 mm. Jeśli ciasto się kurczy, pozwól mu chwilę odpocząć 5–10 minut. Na rozwałkowane ciasto rozsmaruj równomiernie masę makową, zostawiając 2 cm brzegi wolne. Zawiń ciasno w roladę zaczynając od dłuższego boku, pomocą dłoni i wałkowania uformuj zwarty rulon.

Składniki: Mąka pszenna, Mak, Masło, Rodzynki, migdał
Użyj wałka i lekko posyp stolnicę mąką, ale nie przesadź — zbyt dużo mąki spowoduje twardszą skórkę. Ważne, by rulon był zwarty, bez dużych pęcherzy powietrza.
10

Przełóż makowiec do formy keksowej wyłożonej papierem do pieczenia (długość 30 cm) lub na blachę wyłożoną papierem. Przykryj ściereczką i odstaw na 20 minut do lekkiego napuszenia. W tym czasie rozgrzej piekarnik do 180°C (góra-dół, bez termoobiegu).

Składniki: Mąka pszenna, Masło
Najlepsza jest forma keksowa o długości około 30 cm. Jeśli nie masz formy, formuj roladę luźno i piecz na blaszce. Odstąpienie przed pieczeniem poprawi strukturę ciasta.
11

Piecz w nagrzanym piekarniku 35–45 minut w 180°C. Po 25 minutach przykryj wierzch folią aluminiową, jeśli za szybko się rumieni. Ciasto jest gotowe, gdy wierzch jest złocisty, a przy opukaniu od spodu słychać pusty dźwięk. Możesz też zmierzyć temperaturę środka — powinna osiągnąć około 90°C.

Składniki: Mąka pszenna, Mak
Użyj termometru cukierniczego jeśli masz. Nie otwieraj piekarnika częściej niż raz — spadki temperatury wpływają na wyrastanie.

Polewa i dekoracja

12

Przygotuj lukier: jeśli używasz cukru pudru (opcjonalnie), wymieszaj 100 g cukru pudru z 10–15 ml soku z cytryny i 10–20 ml wody, aż uzyskasz gęsty, ale lejący lukier. Po upieczeniu i lekkim przestudzeniu (ciasto ciepłe, ale nie gorące) polej lukrem i odstaw do zastygnięcia. Alternatywnie posyp cukrem pudrem przez sito.

Składniki: Cukier puder, Sok z cytryny
Użyj małej miski i trzepaczki lub widelca. Lukier łatwo dopasować - dodaj więcej soku lub wody dla rzadszej konsystencji.
13

Ostudź makowiec w formie 10 minut, potem wyjmij na kratkę i pozostaw do całkowitego ostudzenia przed krojeniem (min. 1–2 godziny). Krojąc użyj ostrego, ząbkowanego noża, przecinaj jednoczesnym ruchem piłującym, aby nie kruszyć wypełnienia.

Składniki: Mak, Masło
Ostudzenie jest ważne — masa makowa stabilizuje się i łatwiej kroić czyste plastry. Użyj kratki do odprowadzenia wilgoci od spodu.

Ciekawostka

💡

Makowiec to jeden z najstarszych deserów w Polsce; mak był ceniony już w kuchni staropolskiej jako symbol obfitości i używany na weselach i świętach. Tradycyjnie mak mielono ręcznie przez maszynkę do mięsa.

Najlepsze na

Wskazówki

🍽️ Serwowanie

Podawaj makowiec pokrojony na plastry o grubości 1,5–2 cm. Świetnie smakuje z filiżanką mocnej kawy lub herbaty, można też podać z kleksem gęstej śmietany lub lodami waniliowymi. Pokrój tuż przed podaniem, żeby nie wysuszyć krawędzi.

🥡 Przechowywanie

Przechowuj w temperaturze pokojowej, owinięty folią lub w pudełku, do 3 dni. Można zamrozić plastry makowca do 2 miesięcy — rozmrażaj powoli w lodówce, potem doprowadź do temperatury pokojowej. Podgrzewaj pojedyncze plastry w piekarniku 3–5 minut w 160°C dla świeżości.

📸 Ugotowane przez społeczność

Zaloguj się, aby dodać zdjęcie
Dodaj zdjęcie gotowej potrawy

Po zatwierdzeniu przez moderatora otrzymasz 10 punktów doświadczenia.

🍲

Nikt jeszcze nie dodał zdjęcia. Bądź pierwszy!

Komentarze (0)

Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!

Dodaj komentarz

Może Cię też zainteresować

Kategorie tego przepisu

Desery
Desery w: Sylwester

Słodkie zakończenie sylwestrowej kolacji to must-have, które wprowadzi wszystkich w radosny nastrój na nowy rok.

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii

Domowe ciasta i wypieki to serce polskiej tradycji kulinarnej - słodkie wspomnienia z dzieciństwa. W naszej kolekcji znajdziesz przepisy na klasyczne ciasta drożdżowe, kruche, biszkoptowe i sernikowe. Szarlotka, makowiec, piernik, babka wielkanocna, tort czekoladowy i sernik nowojorski - każdy pr...

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii
Reklama