Ćwikła śląska z chrzanem i świeżym jabłkiem

Dodatki Kuchnia regionalna Polski Dodatki 90 min Średni 24 wyświetleń ~13,77 PLN * - (0)
Oceń:
(0)
Zacznij gotować

Opis

Ćwikła śląska z chrzanem i świeżym jabłkiem to zimowy dodatek o korzennym, lekko pikantnym profilu smakowym, wywodzący się z domowych kuchni Śląska. Bazą jest słodko-ziemisty burak gotowany, do którego dodajemy świeżo starty chrzan dla ostrości oraz twarde, kwaśno-słodkie jabłko dla świeżości i chrupkości. Całość doprawiona jest octem jabłkowym i odrobiną cukru, aby uzyskać balans między słodyczą, kwasowością i ostrością. Podawaj jako dodatek do pieczonej wieprzowiny, kiełbasy, ziemniaków czy krokietów; świetnie sprawdza się też jako zimowa przystawka do chleba ze smalcem lub pasztetu. Danie jest intensywne wizualnie dzięki głębokiej barwie buraka, a świeże jabłko nadaje kontrastowej tekstury. Przepis uwzględnia tradycyjne techniki i praktyczne wskazówki dla początkujących, jak gotować buraki, ścierać chrzan bez zadrapań i dopasować ostrą nutę chrzanu do własnych upodobań.

Użyte składniki

Składniki (9)

Porcje:
6
  • Buraki (surowe) 600 g
  • Chrzan 80 g
  • Jabłko 1.7 szt. (~300 g)
  • Ocet jabłkowy 30 ml
  • Cukier 20 g
  • 🌿 Przyprawy
  • Sól 0.2 szczypt (~5 g)
  • Pieprz czarny 4 szczypty (~2 g)
  • ✨ Opcjonalne
  • Olej rzepakowy 15 g
  • Miód 20 ml
💰 Szacowany koszt dania: ~13,77 PLN (2,30 PLN/porcję)
* Brak cen dla niektórych składników

💡 Kliknij na składnik aby oznaczyć jako użyty

Kroki przygotowania

Gotowanie buraków

1

Przygotuj buraki: opłucz je pod zimną wodą i odetnij korzonki oraz końcówkę liści (zachowaj kształt bulwy). Nie obieraj przed gotowaniem, aby zachować kolor i smak. Umieść buraki w garnku o odpowiedniej wielkości (buraki powinny być całkowicie przykryte wodą). Zalej zimną wodą tak, aby były przykryte ok. 2 cm. Dodaj 1 łyżeczkę soli (ok. 5 g) i postaw garnek na dużym ogniu.

Składniki: Sól
Użyj dużego garnka z pokrywką. Nie obieraj buraków przed gotowaniem — skórka odejdzie łatwiej po ugotowaniu. Typowy garnek 4–5 l będzie odpowiedni dla 600 g buraków.
2

Gotuj buraki na średnim ogniu pod częściowo zamkniętą pokrywką przez 40–60 minut w zależności od wielkości. Sprawdź miękkość ostrym nożem: wbij nóż w największy burak — jeśli wchodzi gładko, buraki są gotowe. Mniejsze buraki mogą być gotowe już po 30–40 minutach.

Czas gotowania zależy od wielkości buraków; przygotuj stoper. Jeśli chcesz przyspieszyć, możesz obrać i pokroić buraki przed gotowaniem (skróci to czas do 20–30 minut), ale utracisz część koloru soku.

Studzenie i obieranie

3

Po ugotowaniu zdejmij garnek z ognia i odlej gorącą wodę. Przelej buraki zimną wodą lub włóż do miski z zimną wodą z lodem, aby szybko ostygły (ok. 5–10 minut). Gdy będą już chłodne w dotyku, chwyć buraka palcami lub za pomocą łyżki stołowej i zsuń skórkę — powinna odchodzić łatwo. Jeśli skórka nie chce zejść, obierz cienko nożem.

Użyj rękawiczek jednorazowych, jeśli nie chcesz poplamić dłoni od soku buraczanego. Jeśli nie masz lodu, chłodna bieżąca woda też wystarczy, ale dłużej stygnięcie może zmienić strukturę.

Przygotowanie składników surowych

4

Obierz jabłka: przekrój na ćwiartki, usuń gniazda nasienne i skórkę jeśli wolisz mniej chrupiącą teksturę. Zetrzyj jabłka na tarce o grubych oczkach, aby zachować kawałkową teksturę; od razu skrop niewielką ilością octu jabłkowego (ok. 1/3 ilości) aby zapobiec ciemnieniu. Zetrzyj chrzan na drobnej tarce; jeśli używasz blendera lub malaksera, pokrój chrzan na krótkie kawałki i pulsacyjnie rozdrabniaj, uważając aby nie rozkruszyć na papkę. Po starciu chrzan odstaw na chwilę — będzie intensywnie piekący.

Składniki: chrzan, Jabłko, Ocet jabłkowy
Użyj tarki o grubych oczkach do jabłka i drobnej do chrzanu. Jeśli nie chcesz łez lub pieczenia oczu, pracuj przy otwartym oknie i unikaj wdychania pary chrzanu. Jeżeli nie masz tarki, użyj malaksera z tarczą do ścierania.

Krojenie i ucieranie buraków

5

Pokrój obrane buraki na kawałki (ok. 1–2 cm grubości) dla łatwiejszego ucierania. Umieść kawałki buraka w misce i zetrzyj je na tarce o grubych oczkach lub użyj malaksera (krótkie impulsy), aby uzyskać jednolitą, ale nie papkowatą strukturę. Tekstura powinna być miękka, lecz z wyczuwalnymi drobnymi kawałkami.

Jeśli używasz malaksera, nie miksuj zbyt długo — celem jest drobne posiekanie, a nie purée. Użyj solidnej deski i ostrego noża do krojenia buraków przed tartą.

Mieszanie i doprawianie

6

W dużej misce połącz starte buraki, starte jabłko i starty chrzan. Dodaj pozostałą część octu jabłkowego (reszta z uprzedniego skropienia), cukier (20 g) i drobno mielony pieprz. Dokładnie wymieszaj drewnianą łyżką lub szpatułką przez 1–2 minuty, aż składniki równomiernie się połączą. Spróbuj i dopraw solą (dodaj stopniowo) oraz, jeśli trzeba, dodatkowym octem lub cukrem, aby uzyskać balans słodko-kwasowo-ostry.

Składniki: chrzan, Jabłko, Ocet jabłkowy, Cukier, Sól, Pieprz czarny, Olej rzepakowy, Miód
Użyj dużej, niebarwiącej miski (szklana lub metalowa), ponieważ buraki mogą farbować plastik. Mieszaj delikatnie, aby nie rozbić struktury. Jeśli chcesz łagodniejszego smaku, dodaj łyżkę oleju rzepakowego (opcjonalnie).

Dopasowanie ostrości chrzanu

7

Po wymieszaniu odczekaj 5–10 minut i ponownie spróbuj — chrzan pod wpływem octu i cukru może zmienić intensywność. Jeśli chcesz mocniejszego efektu, dodaj 10–20 g świeżo startego chrzanu i ponownie wymieszaj. Jeśli smak jest zbyt ostry, złagodź go łyżeczką miodu lub dodatkową łyżeczką oleju.

Składniki: chrzan, Olej rzepakowy, Miód
Dodawaj chrzan stopniowo; łatwiej jest dodać niż usunąć ostrość. Miód należy dodać po mału i mieszać, aby kontrolować słodycz.

Dojrzewanie

8

Przykryj miskę folią spożywczą i odstaw ćwikłę do lodówki na co najmniej 1–2 godziny, a najlepiej na całą noc — smaki się przegryzą, a ostrość chrzanu złagodnieje. Przed podaniem wyjmij ćwikłę 20–30 minut wcześniej, aby osiągnęła temperaturę pokojową i pokazała pełnię aromatów.

Składniki: chrzan, Jabłko, Ocet jabłkowy
Użyj szczelnego pojemnika, jeśli będziesz przechowywać dłużej. Ćwikła nabiera głębi po kilku godzinach; unikaj podawania zaraz po przygotowaniu, jeśli chcesz łagodniejszego smaku.

Podawanie

9

Przełóż ćwikłę do miseczki lub słoika do serwowania. Możesz polać wierzch łyżeczką oleju rzepakowego dla połysku i łagodniejszej nuty. Podawaj jako dodatek do pieczonego mięsa, klusek śląskich, wędlin, chleba ze smalcem lub jako zimowa przystawka.

Składniki: Olej rzepakowy
Do serwowania najlepsza jest mała ceramiczna miseczka. Jeśli podajesz do mięsa, przygotuj ćwikłę w temperaturze pokojowej (wyjmij z lodówki około 20–30 minut przed podaniem).

Opcjonalne modyfikacje

10

Jeśli chcesz wariantu słodko-ostrego: zamiast części cukru użyj miodu (20 g) i dodaj odrobinę startego imbiru (nie jest częścią podstawowego przepisu). Dla wersji łagodniejszej zmniejsz ilość chrzanu i dodaj więcej jabłka.

Składniki: Jabłko, Miód
To miejsce na eksperymenty — dodając nowe składniki rób to stopniowo i próbuj po każdej zmianie.

Ciekawostka

💡

Ćwikła to tradycyjny dodatek w kuchni polskiej, znany szczególnie na Śląsku i w Małopolsce; w staropolskich kuchniach burak i chrzan stosowano razem już w XVIII wieku jako środek wzmacniający i oczyszczający smak tłustych dań.

Najlepsze na

Wskazówki

🍽️ Serwowanie

Podawaj ćwikłę w niewielkich miseczkach przy daniach z tłustym mięsem (np. pieczona łopatka, kiełbasa). Dla kontrastu tekstur ułóż na talerzu kawałki nieobranych jabłek. Jeśli podajesz do ziemniaków, odrobinę oleju na wierzchu doda połysku i złagodzi smak.

🥡 Przechowywanie

Przechowuj w szczelnym pojemniku w lodówce do 5–7 dni. Nie zamrażaj — świeżość jabłka i struktura chrzanu ulegną zniszczeniu. Jeśli ćwikła stwardnieje, wymieszaj z łyżką oleju lub odrobiną ciepłej wody przed podaniem.

📸 Ugotowane przez społeczność

Zaloguj się, aby dodać zdjęcie
Dodaj zdjęcie gotowej potrawy

Po zatwierdzeniu przez moderatora otrzymasz 10 punktów doświadczenia.

🍲

Nikt jeszcze nie dodał zdjęcia. Bądź pierwszy!

Komentarze (0)

Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!

Dodaj komentarz

Może Cię też zainteresować

Kategorie tego przepisu

Dodatki
Dodatki w: Sylwester

Dodatki powinny uzupełniać dania główne, wprowadzając różnorodność i koloryt na sylwestrowym stole.

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii

Tradycyjne przepisy z różnych regionów Polski, które ukazują bogactwo lokalnych smaków i składników.

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii
Dodatki
Dodatki w: Walentynki

Smaczne dodatki, które podkreślą główne dania i wzbogacą walentynkowy stół.

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii
Reklama