Gęsty, rozgrzewający kociołek w stylu comfort food po polsku: kremowa kasza jęczmienna z pieczonymi burakami i kawałkami pieczonych jabłek, udekorowana aromatyczną warstwą duszonej kapusty kiszonej z leśnymi grzybami i chrupiącą kruszonką z prażonej kaszy gryczanej. Danie łączy kwasowość kapusty i słodycz pieczonych buraków oraz jabłek, dodaje głębi umami dzięki grzybom, a prażona gryczana kruszonka wprowadza kontrast tekstur. Idealne na zimowy obiad lub kolację — pożywne, roślinne i mocno polskie w aromatach.
Rozgrzej piekarnik do 200°C (góra‑dół). Buraki dokładnie umyj szczotką, nie obieraj skóry — obierzemy po upieczeniu. Odetnij końcówki. Pokrój jabłko na ćwiartki i usuń gniazda nasienne. W naczyniu żaroodpornym (głęboka brytfanka) ułóż buraki i ćwiartki jabłka, skrop 1 łyżką oleju (15 g) i lekko posól (2 szczypty). Przykryj szczelnie folią aluminiową lub pokrywką i wstaw do piekarnika. Piecz 45–55 minut: burak jest gotowy gdy wbity szpikulec przechodzi przez niego bez oporu. Jabłka po 25–30 minutach będą miękkie i lekko zarumienione — jeśli jabłka są gotowe wcześniej, wyciągnij je i odstaw do przestudzenia.
Użyj dużej brytfanki lub formy żaroodpornej. Jeśli buraki są bardzo małe, skróć czas do 40 minut; duże buraki mogą potrzebować 60 minut. Po upieczeniu odstaw buraki 10 minut do przestudzenia — skórka łatwiej odchodzi.
Przygotowanie kaszy (pęczak)
2
Przed gotowaniem przepłucz kaszę pęczak pod zimną wodą na sitku, aby pozbyć się kurzu. W średnim garnku rozgrzej 1 łyżkę oleju (15 g), wsyp opłukaną kaszę i podsmażaj 1–2 minuty mieszając, aż ziarna lekko połyskują — to wzmocni orzechowy aromat. Zalej kaszę 800 ml gorącego bulionu warzywnego, doprowadź do wrzenia, zmniejsz ogień do małego i gotuj spokojnie pod przykryciem 30–40 minut, aż ziarna napęcznieją i będą miękkie, ale nie rozgotowane. Jeśli wchłonie cały płyn a kasza jest jeszcze twarda, dodaj 50–100 ml wrzącego bulionu i gotuj dalej.
Użyj garnka z grubym dnem, przykryj pokrywką. Kasza powinna być kremowa, każde ziarno lekko napęczniałe, nie papka. Gotowanie trwa zwykle 35–40 minut dla pęczaku. Jeśli nie masz bulionu, użyj osolonej wody.
Obieranie i krojenie pieczonych buraków
3
Gdy buraki przestygną tak, by dało się je dotknąć, chwyć je ręcznikiem papierowym i delikatnie zetrzyj skórkę palcami — powinna łatwo zejść. Pokrój obrane buraki w grubą kostkę (ok. 1–1,5 cm). Jabłka pokrój w podobnej wielkości kawałki. Przełóż pokrojone buraki i jabłka do miski i dodaj pokrojone drobno suszone śliwki (80 g) oraz 1 łyżeczkę musztardy (opcjonalnie) lub łyżkę mąki (20 g) jeśli chcesz zagęścić później całość. Skrop 1 łyżeczką oleju (jeśli jest sucho) i lekko wymieszaj.
Użyj rękawiczek lub papierowego ręcznika do obierania buraków, aby nie zabarwić rąk. Kostki nie powinny być zbyt drobne — większe kawałki dadzą ładne kontrasty tekstury po zapieczeniu.
Duszenie kapusty z grzybami
4
Posiekaj cebulę w drobną kostkę, czosnek zgnieć i drobno posiekaj. Na dużej patelni rozgrzej 1 łyżkę oleju (15 g). Wrzuć cebulę i smaż na średnim ogniu 3–4 minuty, aż zrobi się szklista i lekko złota. Dodaj grzyby pokrojone na kawałki i smaż 6–8 minut, aż odparuje większość wody i grzyby się zarumienią. Dodaj posiekany czosnek i smaż 30 sekund, aż pachnie. Wsyp kapustę kiszoną (250 g) — jeśli jest bardzo kwaśna lub mokra, przed dodaniem odciśnij ją lekko rękami lub sitkiem. Dodaj 1/2 łyżeczki tymianku suszonego (z całej ilości) i 1 łyżkę mąki (20 g) wymieszaną z 2–3 łyżkami wody (zagęszczacz). Dolej 100 ml bulionu, zmniejsz ogień i dusz 8–12 minut, mieszając co jakiś czas, aż smaki się połączą. Wyłącz ogień i dopraw do smaku solą (1–2 szczypty) i pieprzem (1 szczypta). Jeśli kapusta jest bardzo kwaśna, dodaj 1 łyżeczkę cukru lub kilka dodatkowych kawałków jabłka z pieczenia.
Użyj szerokiej patelni z nieprzywierającą powłoką lub żeliwnej — grzyby potrzebują powierzchni do odparowania wody. Nie przykrywaj patelni przy smażeniu grzybów, inaczej puszczą wodę i zamiast się rumienić będą dusić.
Przygotowanie kruszonki z kaszy gryczanej
5
Na suchej patelni praż kaszę gryczaną prażoną (80 g) przez 4–6 minut na średnim ogniu, poruszając, aż zacznie intensywnie pachnieć orzechowo i lekko skwierczeć. Zdejmij z ognia i przełóż do miski. Gdy przestygnie 1–2 minuty, rozgnieć część ziaren łyżką lub krótko zmiksuj pulsacyjnie w blenderze, żeby uzyskać mieszankę drobniejszych i grubych kawałków (chcemy kontrast tekstur). Dodaj szczyptę soli (1 g) i 1 łyżeczkę oleju, by kruszonka była lekko wilgotna i nie pyliła się.
Składniki:
Kasza gryczana prażona
Użyj patelni z grubym dnem. Nie praż zbyt długo — kasza spali się i stanie gorzka. Kruszonka powinna być orzechowa i lekko chrupiąca.
Mieszanie składników kociołka
6
Do dużej miski przełóż ugotowany pęczak (odcedzony jeśli zostało nadmiar płynu). Dodaj pokrojone pieczone buraki i jabłka ze śliwkami oraz połowę duszonej kapusty z grzybami (zostaw drugą połowę do rozłożenia na wierzch). Dodaj 1 łyżeczkę tymianku i 1–2 szczypty soli do smaku. Mieszaj delikatnie drewnianą łyżką, aż składniki się połączą — masa powinna być gęsta, każdy składnik widoczny, nie jednolita papka. Spróbuj i dopraw: jeśli potrzebujesz więcej kwasowości — dodaj 1 łyżeczkę soku z kiszonej kapusty lub odrobiny octu jabłkowego. Jeżeli chcesz lekko słodszą nutę, dodaj dodatkową pokrojoną śliwkę.
Użyj szerokiej miski. Mieszaj łopatką lub łyżką drewnianą, żeby nie rozgnieść buraków. Smakuj i doprawiaj stopniowo.
Montaż i zapiekanie
7
Nagrzej piekarnik do 180°C (termoobieg lub 200°C góra‑dół). Przełóż wymieszaną masę kaszowo‑buraczaną do natłuszczonego naczynia żaroodpornego (np. 20×30 cm). Na wierzch równomiernie rozłóż pozostałą część duszonej kapusty z grzybami. Posyp przygotowaną kruszonką z kaszy gryczanej, a jeśli używasz — posiekanymi orzechami włoskimi (40 g). Wstaw do piekarnika i zapiekaj 15–20 minut, aż zapachy się przegryzą, a wierzch będzie lekko chrupiący. Wyjmij i odstaw 5 minut przed podaniem.
Użyj naczynia żaroodpornego o głębokości ok. 4–5 cm. Zapiekanie łączy smaki i lekko suszy kruszonkę — nie musimy dosuszać całości, ma pozostać wilgotna w środku. Jeśli wierzch rumieni się za szybko, przykryj folią.
Wykończenie i podanie
8
Posyp kociołek świeżą, drobno posiekaną natką pietruszki (pęczek, 30 g). Na talerzach nakładaj porcję gorącego kociołka — każdą porcję możesz udekorować 1–2 łyżkami jogurtu roślinnego (opcjonalnie) dla chłodnego kontrastu. Podawaj od razu, najlepiej z kawałkiem ciemnego chleba lub kiszonym ogórkiem jako dodatkiem.
Użyj metalowej łyżki do nakładania porcji, aby wierzch się nie rozpadł. Jogurt roślinny dodaje świeżości i łagodzi kwasowość kapusty.
Porady końcowe
9
Jeśli przygotowujesz danie dzień wcześniej: zapieczone danie przechowuj w lodówce (w zamkniętym pojemniku) do 3 dni. Aby odgrzać — wstaw do piekarnika 160°C na 15–20 minut lub podgrzej porcję na patelni z przykryciem, dodając 2–3 łyżki wody, by nie wyschło. Przy podgrzewaniu ponownie posyp świeżą natką i ewentualnie dodaj łyżkę jogurtu.
Do odgrzewania lepszy piekarnik, bo zachowuje lepszą teksturę kruszonki niż mikrofalówka.
Ciekawostka
💡
Kasza jęczmienna (pęczak) była podstawą chłopskiej kuchni w wielu regionach Polski — dała sytość i odporność na zimę. Połączenie jej z burakiem i kiszonką łączy tradycyjne składniki w nowoczesnym, komfortowym wydaniu.
Podawaj gorące, z łyżką jogurtu roślinnego lub kwaśnej śmietanki roślinnej, świeżą natką pietruszki i ewentualnie plasterkiem kiszonego ogórka. Do dania pasuje ciemny żytni chleb lub domowy chleb na zakwasie.
🥡Przechowywanie
Przechowuj w lodówce do 3 dni w szczelnym pojemniku. Zamrażać można porcje (do 2 miesięcy) — przed podaniem rozmrozić w lodówce i dopiec 15–20 minut w piekarniku. Nie zaleca się przechowywania dłużej, bo kapusta kiszona może stać się bardzo kwaśna.
Komentarze (0)
Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!
Dodaj komentarz