Rozgrzej piekarnik do 200°C (góra-dół). Nasmaruj naczynie żaroodporne o wymiarach około 24 x 18 cm (lub formę o pojemności ~2 l) kawałkiem masła, rozprowadzając je po dnie i bokach pędzelkiem lub dłonią.
Opis
Tradycyjne polskie danie zapiekane, w którym ziemniak jest gwiazdą, a wędzony boczek i ciągnący się ser tworzą sycącą, zimową kompozycję smakową. To rustykalne, domowe comfort food inspirowane kuchnią regionalną: prostota ziemniaka łączy się z aromatem wędzonego boczku, słodyczą zeszklonej cebuli i kremową śmietanową zaprawą z dodatkiem sera żółtego. Podawać jako danie główne z lekką surówką z kiszonej kapusty lub ogórków konserwowych; świetnie sprawdzi się też jako dodatek do pieczonego mięsa. Wzrok przyciąga złota, chrupiąca skórka oraz warstwy cienko krojonych ziemniaków widoczne w przekroju. Przepis zakłada parowanie technik: szybkie blanszowanie plasterków ziemniaka, podsmażanie boczku dla intensyfikacji smaku i krótkie zapiekanie, dzięki czemu danie jest gotowe w około 50 minut.
Użyte składniki
Składniki (14)
- Jajko kurze 1 szt. (~60 g)
- Ziemniaki 6 szt. (~900 g)
- Boczek wędzony 200 g
- Ser żółty 200 g
- Cebula 1 szt. (~150 g)
- Czosnek 3 ząbki (~15 g)
- Śmietana 18% 200 ml
- Masło 30 g
- Olej rzepakowy 15 g
- 🌿 Przyprawy
- Sól 0.2 szczypt (~5 g)
- Pieprz czarny 2 szczypty (~1 g)
- Papryka słodka 2 g
- ✨ Opcjonalne
- Natka pietruszki 0.5 pęczek (~15 g)
- Cebula dymka 0.6 pęczek (~30 g)
💡 Kliknij na składnik aby oznaczyć jako użyty
Kroki przygotowania
Przygotowanie składników
Umyj ziemniaki pod bieżącą wodą. Jeśli skórka jest zabrudzona lub nierówna, obierz cienko obieraczką, ale możesz też zostawić skórkę dla rustykalnego charakteru. Krojenie: pokrój ziemniaki w bardzo cienkie plasterki o grubości 2–3 mm. Najszybciej zrobisz to za pomocą mandoliny ustawionej na cienkie ustawienie; jeśli nie masz mandoliny, użyj ostrego noża i kroj deski z wyczuciem – przytrzymuj ziemniak palcami zgiętymi, aby chronić opuszki.
W dużym garnku umieść plastry ziemniaka i zalej zimną wodą tak, aby były przykryte. Dodaj 2 g soli (około 1/2 łyżeczki). Doprowadź do wrzenia na dużym ogniu, a następnie gotuj 4–5 minut od momentu zagotowania - celem jest lekkie podgotowanie (blanszowanie), plasterki powinny być jeszcze jędrne, nie rozpadać się. Po 4-5 minutach odcedź ziemniaki na sicie i przepłucz zimną wodą, aby zatrzymać proces gotowania; odstaw na sitko, aby lekko ostygły i osuszyły się.
Podsmażanie boczku
Pokrój boczek w paski o szerokości około 1 cm. Rozgrzej dużą patelnię na średnim ogniu, wlej olej rzepakowy. Wrzuć boczek i smaż 6–8 minut, mieszając od czasu do czasu, aż kawałki będą złociste i częściowo chrupiące. Wyłóż boczek na talerz wyłożony papierowym ręcznikiem, aby odsączyć nadmiar tłuszczu. Na tej samej patelni (jeśli jest dużo tłuszczu, zostaw 1 łyżkę) wrzuć pokrojoną w półplasterki cebulę i smaż 4–5 minut, aż się zeszkli i lekko złoci; dodaj przeciśnięty czosnek na 30 sekund pod koniec smażenia, mieszając, aby nie przypalić.
Mieszanka śmietanowa
W średniej misce wbij jajko i roztrzep je widelcem. Dodaj śmietanę 18%, połowę startego sera żółtego (około 100 g) i przyprawy: paprykę słodką, 1 g pieprzu oraz 2 g soli (około 1/2 łyżeczki). Dokładnie wymieszaj, aby masa była jednorodna. Spróbuj masy (mała ilość na łyżeczce) i dopraw jeśli potrzeba - pamiętaj, że boczek jest słony, więc ostrożnie z solą.
Montaż zapiekanki
Układanie warstw: na dnie wysmarowanego naczynia ułóż równo połowę plasterków ziemniaka, lekko je zachodząc na siebie (jak dachówki). Posyp równomiernie połową podsmażonej cebuli i połową boczku. Wierzch lekko posól (pamiętaj o boczku) i posyp 1/3 pozostałego sera. Na to ułóż resztę plasterków ziemniaka do drugiej warstwy, ponownie rozłóż pozostałą cebulę i boczek. Wylej równomiernie mieszankę śmietanowo-jajeczną po całej powierzchni, starając się, by wypełniła przestrzenie między plasterkami. Posyp resztą sera i rozłóż na wierzchu drobne kawałki masła (po kilka małych kropel).
Pieczenie
Przykryj naczynie folią aluminiową lub przykrywką i wstaw do nagrzanego piekarnika. Piecz przykryte 25 minut w 200°C. Po 25 minutach ostrożnie zdejmij folię i piecz bez przykrycia kolejne 10–15 minut, aż wierzch będzie złoty, ser się rozpuści, a boki zaczną bulgotać. Sprawdź widelcem: ziemniaki powinny być miękkie i łatwo w nie wchodzić.
Wykańczanie i podanie
Po wyjęciu z piekarnika odstaw zapiekankę na 8–10 minut, aby sos lekko stężał i danie łatwiej się kroiło. Przed podaniem posyp drobno posiekaną natką pietruszki i plasterkami cebuli dymki (opcjonalnie), co doda świeżego kontrastu. Podawaj na ciepło jako samodzielne danie lub z surówką z kapusty kiszonej.
Porcja i serwowanie
Krojenie: podziel zapiekankę na 4 równoległe porcje. Serwuj na nagrzanych talerzach, aby dłużej utrzymać temperaturę. Jako dodatek polecam prostą surówkę z kiszonej kapusty z marchewką i jabłkiem lub ogórkami konserwowymi.
Ciekawostka
Zapiekanki na bazie ziemniaka i boczku były popularne w gospodarstwach wiejskich, ponieważ łączyły łatwo dostępne składniki i dawały dużo kalorii na chłodne miesiące. W wielu regionach Polski podobne potrawy pieczono w żeliwnych naczyniach nad ogniem.
Najlepsze na
Wskazówki
Podawaj z kwaśną surówką (kapusta kiszona, marchew z jabłkiem) lub ogórkami konserwowymi, które przełamią tłustość. Do napojów pasuje kwaśne piwo typu lager lub kompot z suszu. Jeśli chcesz złamać ciężkość, dodaj cytrynową śmietanę (śmietana z odrobiną soku z cytryny) jako polanie przed podaniem.
Przechowuj w lodówce w zamkniętym naczyniu do 2 dni. Podgrzewaj w piekarniku 160°C przez 15–20 minut, aby przywrócić chrupkość. Nie zalecane mrożenie, bo struktura ziemniaka po rozmrożeniu może się rozpaść.
📸 Ugotowane przez społeczność
Zaloguj się, aby dodać zdjęcieDodaj zdjęcie gotowej potrawy
Po zatwierdzeniu przez moderatora otrzymasz 10 punktów doświadczenia.
Nikt jeszcze nie dodał zdjęcia. Bądź pierwszy!
Komentarze (0)
Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!
Dodaj komentarz